ویتگنشتاین و ضدواقع گرایی

نوع مقاله : Original Article

نویسنده

دانشجوی دکتری، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده علوم و تحقیقات اسلامی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

چکیده

در این مقاله، آموزه‌های ویتگنشتاین درباره دو رهیافت واقع‌گرایی و ناواقع‌گرایی در پرتو فلسفه زبان او بررسی می‌شود. واقع‌گرایی بر این فرض استوار است که هر حکم زبانی، مستقل از آگاهی و معرفت بشر، یا صادق است یا کاذب؛ بر همین اساس، اصل دوارزشی، یعنی پذیرش تنها دو ارزش صدق و کذب، در مرکز این دیدگاه قرار دارد. در مقابل، ناواقع‌گرایی این اصل را رد می‌کند و مدعی است که صدق یا کذب احکام تنها در صورتی قابل تعیین است که شواهدی تجربی یا معرفتی در دست باشد و نمی‌توان احکام را مستقل از ذهن و زبان ارزیابی کرد. ویتگنشتاین با نقد بنیادهای زبان و تمرکز بر کارکردهای آن در بافت‌های گوناگون زندگی، هر دو دیدگاه را به چالش می‌کشد. او زبان را نه آینه‌ای منفعل از واقعیت، بلکه عاملی سازنده می‌داند که واقعیت در بستر آن شکل می‌گیرد. در این مقاله، استدلال‌های ویتگنشتاین علیه انگاره‌ی واقع‌گرایی تبیین می‌شود و از تحلیل‌های دامت درباره معنا و صدق، برای روشن‌سازی مبانی ضدواقع‌گرایانه در فلسفه زبان بهره گرفته خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


Rorty, R; Angell, P. (2016). What Use is Truth? (R. Mahmoudi. Trans., 1st ed). Tehran: Kargadan Publications.[In Persian]
Zandieh, A. (2007). Religion and Religious Belief in Wittgenstein's Thought. Tehran: Negah-e Moaser. [In Persian]
Shafiee, M;  Mesgari, A. (2018). "Is the Principle of Excluded Middle a Negative Condition for Truth?" Journal of Philosophy, 16(30). pp. 79-96. https://doi.org/10.22059/jop.2019.259960.1006367. [In Persian]
Grayling, A.C. (2009). Wittgenstein. (A. Haghighi. Trans., 1st ed ). Tehran: Basirat Publications. [In Persian]
Lacoste, J. (1997). Philosophy in the 20th Century. (R. Davari Ardakani. Trans., 1st ed). Tehran: Samt Publications. [In Persian]
Lycan, G. (2013). Philosophy of Language: A Contemporary Introduction. (M. Mohammad Amini, Trans., 1st ed.). Tehran: Hermes Publications. [In Persian]
Magee, B. (1995). Men of Ideas. (E. Fouladvand. Trans., 1st ed). Tehran: Tarh-e No Publications. [In Persian]
Mounce, H.O. (2000). An Introduction to Wittgenstein's Tractatus. (S. Alavinia. Trans., 1st ed ). Tehran: Tarh-e No Publications. [In Persian]
Wittgenstein, L. (2000). Tractatus Logico-Philosophicus. (M. Sh. Adib Soltani, Trans., 2nd ed.). Tehran: Amir Kabir Publications. [In Persian]
Wittgenstein, L. (2005). On Certainty. (M. Hosseini, Trans 1st ed.). Tehran: Hermes Publications. [In Persian]
Wittgenstein, L. (2009). Philosophical Investigations. (F. Fatemi, Trans 1st ed.). Tehran: Markaz Publications. [In Persian]
Wittgenstein, L. (2011). On Certainty. (M. Hosseini, Trans. 2nd ed.). Tehran: Hermes Publications. [In Persian]
Dummett, M. (1963). "Realism." In Michael Dummett (1978), Truth and Other Enigmas, Cambridge MA: Harward  UP, (pp. 145-165).
Dummett, M. (1969). "The Reality of the Past." In Michael Dummett (1978), Truth and Other Enigmas, Cambridge MA: Harward UP, (pp. 358-374).
Dummett, M. (1982). "Realism." Dordrecht, Holland, and Boston, U.S.A: D. Reidel Publishing.
Dummett, M. (1991). The Logical Basis of Metaphysics. Cambridge MA: Harward  UP.
Dummett, M. (1993). "Mood, Force, and Convention." In Michael Dummett (1996b). (pp. 202-223).
Dummett, M. (1996). "Realism and Anti-Realism." In The Seas of Language. Oxford University Press. (pp. 462–478).
Husserl, E. (1969). Formal and Transcendental Logic. Translated by D. Cairns. Netherlands: Martin Nijhoff, The Hague.
Kenny, A. (ed.). (1994). The Wittgenstein Reader. Oxford: Blackwell.
Lovibond, S. (1983). Realism and Imagination in Ethics. Oxford: Blackwell Publishing.
Malcolm, N. (1967). "Wittgenstein, Ludwig Josef Johann." In The Encyclopedia of Philosophy, Vol. 7-8, Paul Edvards (ed.). New York: Macmillan Publishing Company.
Rorty, R. (1979). Philosophy and the Mirror of Nature. Princeton University Press.
Winch, P. (1972). "Understanding a Primitive Society." In Ethics and Action. London, pp. 8-49.