بررسی تطبیقی ظرفیت‌های هوش مصنوعی در بازسازی هویت و آگاهی انسانی ‏ از منظر حکمت متعالیه صدرالمتألهین و فلسفه ذهن جان سرل

نوع مقاله : Original Article

نویسندگان

1 دانش‎‌‎آموخته دکتری، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران(نویسنده مسئول). ‏

2 ‏2. دانش‎‌‎آموخته دکتری، مبانی نظری اسلام، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران.‏

چکیده

این مقاله به تحلیل فلسفی هویت در زمینه هوش مصنوعی از منظر حکمت متعالیه (به‌ویژه دیدگاه‌های ملاصدرا) و فلسفه معاصر می‌پردازد. با پیشرفت‌های سریع در زمینه هوش مصنوعی  به عنوان یکی از نوآوری­های برجسته علوم کامپیوتر، مسائلی از قبیل بازسازی هویت انسانی و مقایسه آن با هوش طبیعی مطرح می­شود. این مقاله به بررسی ظرفیت‌ها و محدودیت‌های فلسفی این پدیده از دیدگاه‌های فلسفی صدرالمتألهین و جان سرل پرداخته و به تحلیل تطبیقی نظرات آن‌ها در خصوص هویت و آگاهی در ماشین‌ها و هوش مصنوعی می‌پردازد. بر پایه دیدگاه این دو اندیشمند، هوش مصنوعی، با تمام پیشرفت‌هایش، نمی‌تواند به هویت انسانی دست یابد؛ زیرا فاقد ویژگی‌های حیاتی هم­چون آگاهی، قصدیت و تجرد است. سرل معتقد است که هیچ‌گاه سیستم‌های مصنوعی نخواهند توانست به آگاهی واقعی برسند، چرا که درک معنای واقعی و آگاهی از ویژگی‌های مغز و ذهن انسان است که نمی‌توان آن را به ماشین‌ها نسبت داد. او این باور را از طریق آزمایش اتاق چینی و نقدهای مختلف به سیستم‌های مصنوعی به‌طور مستمر حمایت کرده است.

کلیدواژه‌ها


شیرازی، صدرالمتألهین. (1368). «الحکمة المتعالیة فی الأسفار الأربعة العقلیة» (ج3 و8). بیروت: دار أحیاء التراث العربی.
شیرازی، صدرالمتألهین. (1385). «أسرار الآیات» (مترجم: سیدمحمد موسوی). تهران: انتشارات حکمت.
ار.سرل، جان. (1382). «ذهن، مغز، علم» (مترجم: امیر دیوانی). قم، بوستان کتاب.
Searle, John R. The Rediscovery of the Mind. Cambridge: MIT Press, 1992.
Searle, John R. Mind: A Brief Introduction. New York: Oxford University Press, 2004.
Searle, J. (1980). Minds, Brains, and Programs. Behavioral and Brain Sciences, 3(3), 417-424.
Searle, J. (1992). The Rediscovery of the Mind. MIT Press, p. 174.
Searle, J. (1995). The Problem of Consciousness. Journal of Consciousness Studies, 2(4), 324-332.
Dennett, D. (1991). Consciousness Explained. Little, Brown and Company, p. 76.
Dennett, D. (1995). Darwin's Dangerous Idea. Simon & Schuster, p. 302.
Russell, S., & Norvig, P. (2021). *Artificial Intelligence: A Modern Approach.* Pearson.
- Searle, J. R. (1983). Intentionality: An Essay in the Philosophy of Mind. Cambridge University Press.